دیدار با استاد عباس نقاش، اسلیمی کار سنتی شیراز

روزنامه عصر مردم - 92/07/05

حیف است که ارباب هنر را نشناسی

محمد علی پرواز - نقاش چهره های ماندگار شیراز

دیدار از استاد عباس نقاش

 


 

یکی از چهره های آشنا در هنر نقاشی اسلیمی به سبک نارنجستان، استاد عباس نقاش هنرمند نقاش و اسلیمی کار شیرازی می باشد که امروز بیمار است و کم کم به فراموشی سپرده خواهد شد؛ زیرا او دیگر قادر به هنر نمائی نیست و دار بست های کاری او در ابنیه هنری و تاریخی جمع شده و توان کار برایش غیر ممکن می باشد. ما شاهد آثار نقاشی و مرمت دیگر هنرمندان اسلیمی کار سنتی شیراز هستیم که پیش از او زمینه خلاقیت را برایش مهیا ساخته و تاکنون او در نگهداری آن آثار به جا مانده تلاش کرده و در باز سازی آنها اهتمام داشته است.

 

استاد عباس نقاش – اسلیمی کار سنتی شیراز

 

او بنا به استناد شناسنامه اش در سال 1305 و به قولی دیگر بیش از آن در محله بازار مرغ  شیراز چشم به جهان گشود و از گل های عشق الهام گرفته و در نشان دادن اسلیمی و ترنج و ختائی های اصیل به سبک شیراز استنشاق نمود. با همت و پشتکاری که از خود نشان داد، در جمع خانواده ای هنرمند به شاگردی نزد پدرش مرحوم استاد اصغر نقاش (قلمدان ساز) و استادانی دیگر همچون مرحوم استاد محمدجعفر ترنجکار که در تعمیر و مرمت آثار نقاشی اسلیمی بر روی دیوارهای اماکن مقدسه و ابنیه تاریخی آثاری ارزنده بجای گذاشته اند، به فرا گیری و مهارت در هنر نقاشی پرداخت. که به جرات می توان گفت او یکی از فرزندان خلف هنر اسلیمی در شیراز بوده است.

 

با اینکه مشغله کاری داشتم، در بعد از ظهر یک روز پائیزی به دیدارش رفتم. شعر استاد بیژن سمندر برایم تداعی شد.

فرصتی نیست که از خم به قدح ریزی می          لب خم بر لب من نه که جهان یک نفس است

او در بینائی چشم مشکل دارد و بیماری فراموشی نیز  به سراغش آمده و کمتر با اطرافیان حرف می زند، در بدو ورود، مرا نشناخت، اما بعد از چند دقیقه، به سختی متوجه حضورم گردید. احساس کردم با دیدن من همه چیز به خاطرش بازگشت. ولی به سختی حرف می زد و با تبسمی که گویای رنج تنهائی و انزوا بود، پذیرای حضورم گردید. شاید با یک همدل راز نگهدار روبرو شده بود. با لکنت زبان از گذشته ای که در خاطرش خطور کرد، حرف زد. اشک در گوشه چشمانش جمع شد. با آنکه نای حرکت نداشت، به زحمت به طرفم آمد و مرا در آغوش کشید و با اشاره  احوالپرس آخرین کارهایش شد. مدتها بود یکدیگر را ندیده بودیم. حق داشت من هم شکسته و پیر شده ام. خانه ای محقر دارد، ولی چون موزه ای چشمهای انسان را به دور حدقه می چرخاند و خیره می نماید گوئی با نقاشیهای روی هر تابلو از گذشته برایم حرف می زد. او خاطرات زیادی داشت عینکش را به زحمت روی چشمهایش میزان کرد و دوباره به من نگاه کرد. لحظه ای سکوت نمود و بعد دوباره نگاهش به درو دیوار اطاق مسکونیش حرکت کرد. شاید به کارهائی که در شیراز و در اماکن متبرکه و قدیمی شیراز انجام داده، می اندیشید. او با اشاره به من فهماند که آرزو دارد ای کاش نقاشی اسلیمی شیراز به عنوان یک اثر ماندگار هنری برقرار و مستحکم بماند. تا دوستاران هنر اسلیمی آینده بتوانند ادامه آثار گذشته را احیا نمایند.

از راست به چپ: مرحوم استاد اسدالله نقاش و استاد عباس نقاش – بازسازی آثار نقاشی در مسجد نصیرالملک

 

بگذار به گیتی اثری زانکه در آفاق                         تا چشم به هم برزنی از ما خبری نیست

او به دیوار های اطاقش که نگاه می کرد. با حالتی بسیار خسته نشان داد که همه کارهای خوب را خدا انجام می دهد و مهر هنر، زمانی به دل هنرمند می افتد که ذات خدائیش بخواهد. دوباره نزدیک آمد و مرا در آغوش کشید. بیادم آمد کارهائی را که در حسینیه قوام برروی سقف ها انجام داده و آثاری را که در ادامه توسط دیگر هنرمندان انجام شده بود (عفیف آباد و داخل مرقد مطهر سید علاالدین حسین(ع) و مساجد شیراز و در حرم حضرت شاهزاده حسین (ع)) به انجام داده بود. در آن سال ها از من میخواست تا در کنارش باشم و سعی در یاد گیری طراحی و رنگ گذاری با رقص قلم او در هنگام کار نمایم. استاد همیشه عقیده داشت انسان ها به هنر زنده اند. او از جوانی خود در راه تعلیم به شاگردانش حرف می زد و می گفت:

فرزند هنر باش نه فرزند پدر               فرزند هنر زنده کند نام پدر

همیشه استنباطش این بود که باید هنر را در قلمرو دین و ارزش های والای آن دنبال کرد و کارش را نه صرفا در جهت تجلی هنر، بلکه برای آمیختن هنر با مبانی و اعتقادات اسلامی به کار گیرد و مورد استفاده قرار دهد؛ زیرا هنرمند معتقد، مدیون است و باید در زیباسازی و نشان دادن کلام خدا و رواج آن با بهترین شکل ممکن کوشا باشد.

 

نقش ترنج و کنج اثر استاد عباس نقاش

کارهای او بارها در حالیکه مشغول کار در ابنیه تاریخی و مساجد بود از طریق صدا و سیما ی شیراز نشان داده شد. هر بار عنوان می کرد که اینگونه کارهای هنری از سیمای فارس به نظر دوستداران هنر برسد و آرزو می کرد رسانه های خبری شیراز نیز از هنرمندان، یاد کرده با آن ها مصاحبه نماید تا دوستداران هنر با شیوه کار و آثار هنر مندان آشنا شوند.

به خودم آمدم، او همچنان غرق نگاه کردن به آثارش بود و با اشاره به من میفهماند که یادت باشد، بگو که دیگر هنرمندان رشته اسلیمی سنتی شیراز در نگهداری آثار باقی مانده از اعتقادات قلبی هنرمندان پیشین الهام بگیرند.

راستش دلم نمی آمد او را تنها بگذارم، زیرا من هم به نوبه خود در دنیای دیگری بودم و در کنار این هنرمند که دوران کهولت را پشت سر می گذاشت غرق در افکار او ... . زیرا استاد بیمار بودو احتیاج به استراحت داشت، برآن شدم تا با او خدا حافظی نمایم.

آنان که خاک را به نظر کیمیا کنند           آیا شود که گوشه چشمی به ما کنند؟

هنرمندان عزیز و گرامی، یادمان باشد از استادان و هنرمندان در هر رشته هنری که دوران اثر گذاری را پشت سر گذاشته یاد کنیم و یادمان باشد که شاید روزی ما نیز از کار و ارائه هنر در بمانیم  و توقع همدلی و  احتیاج به سرکشی همراهان را داشته باشیم !

حضرت علی (ع) می فرماید: من علمنی حرفا فقد صیرنی عبدا. قدر استادان را آنطور که به ما علم را آموختند صد چندان برابر بدانیم  و همیشه زندگی از آنها به نیکی یاد کرده و در زمان حیات و استمداد کمک، به یاریشان بشتابیم زیرا همه واقفیم که این عمر گران دیر یازود به پایان می رسد و گرگ زمان به نوبت یکی یکی از گله را می برد. از اینرو همان گونه که آثارشان برایمان با ارزش است، دیدار آنها و دلجوئی از آنان نیز در زمان حیاتشان دلپسند و گرانقدر می باشد. استاد عباس نقاش به شوخی می گفت به دوستان بگوئید قبل از اینکه بر سر خاکم بنشینید با دق الباب کردن با کوبه در خانه ام مرا یاد کنید.

فکر عشق آتش غم در دل حافظ زدو سوخت      یار دیرینه ببینید که با یار چه کرد

 

این مورد را ارزیابی کنید
(158 رای‌ها)

نظرات بازدیدکنندگان:

(*) :موارد الزامی

اين وب گاه در ستاد ساماندهی پایگاه های اينترنتي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ثبت گردیده است.

صفحه اصلی   |   زندگینامه هنری   |   پرتره های چهره های ماندگار   |   گالری نقاشی   |   گالری خوش نویسی   |   مقالات    |    یادداشت ها   |   تماس با ما

| All Rights Reserved. All contents available on this website are copyrighted by ONLINE PARVAZ ART GALLERY© 2006-2017 |

كليه حقوق مادی و معنوی اين وب گاه محفوظ و هرگونه انتشار يا استفاده از تصاویر و مطالب آن، تنها با ذکر منبع، آزاد است. © 1396-1385

| براي استفاده هرچه بهتر از سايت، پيشنهاد ما به شما، استفاده از مرورگرهای Google Chrome و firefoxMozilla Firefox  است. |