مقالات هنری:

نقش هنر ایران در عرصه جهانی

روزنامه خبرجنوب - نگاه پنجشنبه - 30 اردیبهشت 1395


 دست ما هرجا رسد تبلیغ دانش می کنیم / کارما جز نشر علم و خدمت فرهنگ نیست

شاید کشور ما در جهان از نظر وسعت زیاد بزرگ نباشد، ولی تاثیرات خاص و متمایزی در بین دیگر ممالک دارد. زیرا زیبائی های متناسب از نظر طبیعت، ذخائر بی شمار و هنر باعث شده که بتوان آن را یکی از سرزمین های ویژه قلمداد نمود. ایران دارای جلگه های متعدد و کوه های سر به فلک کشیده و باغ ها و گلستان های متفاوتی می باشد، که چشم را خیره و فکر را حیرت زده می سازد. از این ولایت بزرگان و دانشمندان زیادی بر خواسته اند که به خاطر دلاوری های سلحشوران در مقابل تعرضات خارجی و استعداد ذاتی ملی در هر زمینه زبانزد خاص و عام است. می توان پیدایش دول هخامنشیان و در ادامه ساسانیان و بعد... و همچنین دیگر دولت های مقتدر قبل از اسلام و بعد از آن را به یاد آورده، خدمات مردم ایران را در حیطه فرهنگ و هنر یاد آورشد.

 

پاسارگاد – مقبره کوروش

 برای مثال شعرا، نویسندگان، کاشی کاران، موسیقیدانان و (نساجان جهت تهیه پارچه های الوان و نقش دار ایران) در دوره بعد از اسلام را می توان مد نظر داشت. صدای شور انگیز رهبران نامی و دینی که توانستند به همت یکدیگر تمدن مذهبی را آن طور که خواست ایرانیان بود متحول ساخته و باعث شکوفائی در سیستم فکری جهانیان گردند و شیوه خاصی را در جهت زندگی ایدآل و مردم پسند مهیا سازند. زمانی به تربیت نیروهای قدرتمند و توانا و زمانی در هنر پروری و آزادگی فکری و دماغی باعث شدند تا بتوان امروز شاهد افتخارات همراه با تمدن عصر حاضرشده و در ادامه اشخاصی مانند سیبویه، ملاصدرا و ابن سینا را تربیت نمایند و باعث ایجاد تمدن جدیدی از ابتدا تا امروز باشیم. خوشبختانه تاریخ گذشته و حال این سرزمین گواهی شفاف بر این ادعا است.

بارگاه مقدس احمدبن موسی الکاظم، شاه چراغ (ع)

اختراعات و کشفیات چین و حرکت هائی درعلوم ریاضی که زمانی در هندوستان می درخشید، توسط ایرانیان پایه ریزی شده و این ابتکارات به تمام کشورهای جهان رسیده و مورد استفاده آنها در طول حیات گردیده است. شاید باور کردن پیشروی درخشان دین اسلام در جهان به دست ایرانیان سخت باشد، اما انکار ناپذیر است و امروز شاهد صحت این حقیقت هستیم که این یکی از امتیازات بارز مردم ما است. هنرنمائی در بناهای عظیم، گوشه و کنار این کشور بخصوص در زنجان، قزوین، اصفهان و شیراز و آثار به جا مانده در شوش و... باعث محبوبیت و شناخت این سرزمین در کشورهای اروپائی و آمریکائی شده، که این خود به طریقی هنر است. اصلا زندگی بدون خلاقیت و ابتکار، نوعی نیمه وحشی زندگی کردن را تداعی می کند. هستند ممالکی که

تخت جمشید

هنوز در این وضعیت ادامه حیات می دهند. بدیهی است که از پیدایش قوم ماد تاکنون دولت های قدرتمند به انواع حیله ها با زبان و قلم و حتی با پول لطافت طبع و هنر ایرانیان را تقدیر کرده اند و شواهد دراقصی نقاط دنیا گواه بر این است که هنرمندان ایرانی را با حیل مختلف به کار گرفته اند.

تاج محل - هندوستان

 تاکنون کشورهائی در شرق آسیا، نظیر چین و ژاپن که در بُعد مسافت زیادی نسبت به این خطه زرخیز قرار دارند، از آثار هنرمندان و صاحب نظران ایرانی سود برده اند، در هندوستان نیز به وضوح می توان حرکت های مؤثر هنرمندان، دانشمندان، معماران، حجاران، نساجان، نجاران و حتی معاملات بازرگانی و کشتی رانی  دیرینه ایرانی را بنا به اسناد و مدارک  موجود و تمجید سیاحان در آن سامان به خوبی شنیده، خوانده و مشاهده شده است. آثار حیات بخش و گرمی نفس های شعرای توانا چون فردوسی، سعدی، مولانا، حافظ، خواجوی کرمانی و نظیر آنها را در سرنوشت فرهنگی آن ممالک احساس نمود. باید گفت که هوش سرشار مردمان بزرگی مثل ابوعلی سینا، ملاصدرا و سیبویه ها، ایده های با ارزشی که از تمدن یونان به جا مانده بود را مستحکم نمودند و اروپائیان توانستند از آن اندیشه های بدست آمده به نحو مطلوب در اعصار مختلف استفاده کنند. کلیه اکتشافات و اختراعاتی که تاکنون در چین بوجود آمده است، بنا به مستندات تاریخی، همه و همه در گرو تلاش شخصیت های علمی و دانشمند ایرانی به انجام رسیده و به پیشرفت شگرف آن ممالک پهناور، رنگ و جلا بخشیده است. لذا به جرات می توان بالید که بزرگترین سرمایه ایران به غیر از طبیعت خداداد و موقعیت اجتماعیش، در بین کشورهای بزرگ، هنر بوده و با وجود دشمنی و عناد، در بعضی موارد، آن ها جیره خوار هنرمندان این سرزمین بوده اند؛ زیرا حرکت های ایرانیان در آن سرزمین ها تحول چشم گیری به وجود آورده است. به مین خاطر با اعتبار فرهنگیش در ایجاد دوستی بین کشورهای ثروتمند و متمدن جهان نمونه می باشد. باید گفت که در هیچ نقطه ای از دنیا نیست که آثار با ارزش ایران باعث فخر و مباهات آن کشورها نباشد.

            امروزه همه به این حقیقت پی برده اند که رسیدن به درجه هنر و هنرمندی کاری پرزحمت است. هنرمندان با تلاش بی وقفه همه جا اثرگذار بوده، بی آنکه نامی از آنها برده شود؛ زیرا یکی از نشانه های  پیشرفت و بهره برداری از تمدن،  آثار به جا مانده از پیشینه و هنرمندان هر زمانی  می باشد که خوشبختانه ایرانیان با توانائی شگرف در هر زمینه اثرگذار و موفق بوده اند. ما می دانیم که ثروت تنها، در هیچ موقعیتی ارزش هنر را پیدا نمی کند. گذشته های خوب ما مدیون ثروت هنری با ارزشی است که از نیاکان ما به ارث رسیده است. این مهمترین رکن زندگی است که انسان بتواند به وسیله علم و هنر ملی به ارزش های والای شهرت در جهان برسد و شنیده و خوانده ایم که همه ملت های جهان به این حقیقت واقفند که هنر نزد ایرانیان است و بس! باید به این نکته توجه داشت که یکی از امکانات قابل توجه در تعیین ارزش یابی رتبه کشورها در طول تاریخ موفقیت در نشان دادن هنر بوده، که تاثیر مثبت آن در اقتصاد و بازرگانی و صنعت بی تاثیر نمی باشد. باید اذعان داشت، اگر دانش و فرا گیری هنر جاویدان بماند، طراحی در زیر ساخت رشد ملت ها بطور صحیح امکان پذیر بوده، نمایانگر جلوه رنگ و نقشی است که برروی ایده ها و بناهای ساخته شده اثر گذار شده باشد. زیبائی های ظاهری در ساخت و سازها در دید مردم جهان مرحون زحمات خستگی ناپذیر هنرمندانی است که بی وقفه بار سنگین بوجود آوردن یک اثر هنری را با احساس درونی خود به ودیعه گذاشته اند. این امر چیزی نیست جز، مهارت در کار، احساسات درونی و به روز بودن طرح و تصمیم، که باید این اصول در زوایای مختلف هنری محسوس باشد. لذا در این مواقع جایز نیست که آثار بوجود آمده را سرسری گرفته به آنها بها ندهیم؛ زیرا لذتی نصیب نخواهد شد. یکی از مزایای تاثیرگذار هنر در ایران تنوع آب و هوا، ابتکار عمل زمامداران و همچنین نیروی لایزالی مذهب بوده که دارای برتری های هنری، تربیتی و فرهنگی می باشند.

ایرانیان از ابتدای تمدن، با پشتکار و صبرو ذوقی که در کنار تلاش فراوان داشته اند توانسته اند تا از جمله سرزمین هایی باشند که موفق بوده اند و توانسته اند تا با این شرایط، حس هنرمندانه خود را از جمله هنرهای تزئینی و نگارگری، به صورتی منحصر در دنیا معرفی نمایند. استادان هنرمند در دوره اسلامی توانسته اند بی وقفه نشان دهنده طرح های بزرگ در دنیا باشند و نگارگران و کاشی کاران با تلفیق الهاماتی از طبیعت و خطوط قرآنی و صورتگری و طبیعت بی جان، خاصه ختائی، گل های متنوع، پرندگان موجود در طبیعت بر روی دیوارها و قالی های زر بفت و اشیاء قیمتی در تقویت بنیه اقتصادی و جهانگردی اماکن تاریخی جهان تاثیر گذار بمانند. متاسفانه بارها مشاهده شده که سود جویان در دیگر ممالک، کار هنرمندان ایرانی را بخاطر حسادت، در کشورشان با کپی کردن و دستکاری های به معنی، ارائه و سست و بی رنگ نشان داده و استفاده از طراحی های اصلی را در مواقعی به نام خودشان مورد استفاده قرار داده اند؛ زیرا حس زیبائی شناسی در بین ایرانیان بسیار قوی و متجلی می باشد. مذهب و سنت قدما نیز پیشگام در عملکرد ایرانیان بوده که اغلب به کمک نبوغشان  متجلی شده است.

نمونه ای از ترنج و ترنج کنج

یکی از ویژگی های هنرمند نقاش دیواری و کاشی کارهای ایرانی، ابتکار در ایجاد طرح های تزئینی است که از نیروی تخیل و اختراع ذاتی او سر چشمه می گیرد. معمولا چیزهائی را طراحی می کند که در طبیعت وجود ندارد. برای مثال اسلیمی کارها و نگارگران در بعضی موارد سعی دارند تا اشیاء را غیر واقعی نشان داده، که این اعمال در اعصار مختلف رایج بوده و ایرانیان این روش را تجزیه و تحلیل کرده، ماحصل تجربیات خود را در زیباسازی به کار گرفته اند. بدین ترتیب نقش زیبا و ارزنده را خلق نموده و باقی مانده است. اسلیمی کار می تواند با ترکیبات مختلف، تذهیب و ترنج های موزونی را در کار خود منظور نموده که هنوز امکان توسعه و ترکیب در این نوع نقاشی صورت خارجی پیدا نکرده است. این سبک از هنر نقاشی مربوط به ابتکارات ایرانیان بوده که فصل نوینی در سابقه هنرهای تزئینی به شمار می رود. قوانین دقیق علمی و محاسبات ریاضی را می توان در هنر اسلیمی مشاهده نمود؛ زیرا هنرمند اسلیمی کار، این دقت و ظرافت را با عشقی که به کارش دارد و با خیال و احساس درونی خویش تلفیق نموده و یک اثر هنری را از خود به یادگار می گذارد.

نقوش در هر جا موقعیت خاص خود را دارد که باید با ماده و جنسی که روی آن کار می کنند تناسب داشته باشد و در نهایت نقش مورد طبع و نظر به وجود آمده، معنی و مفهوم خاص خودش را بیان کند. در ایران قبل از اسلام معمولا برای ساخت یک بنا و تزئینات داخل آن از تجربیات هنرمندان دیگر نواحی هم بهره جسته، که نتیجه آثار به وجود آمده طی قرون و اعصار در میان دیگر کارهای هنری ممالک مختلف جهان منحصر و جاودانه بوده، که هنوز می توان اثر بخشی آن آثار را مشاهده نمود و به اهمیت آنها پی برد.

بطور کلی کشورهائی مورد توجه مردمان امروز می باشند که در آن هنر حرف اول را می زند و به آن که مظهر خلاقیت و ابتکار استادکاران است به اندازه جنگ، اقتصاد، بازرگانی و صنعت اهمیت داده می شود. در عصر ما برای همه آشکار است، ملتی موفق است که به هنر و هنرمند احترام گذاشته و به ارزش معنوی و حیاتی آثارشان پی برده و به آنها ارزش داده می شود. - محمدعلی پرواز - نقاش پرتره های پیشکسوتان و چهره های ماندگار شیراز

                چگونه سر زخجالت برآورم بر دوست /  که خدمتی بسزا بر نیامد از دستم

 

این مورد را ارزیابی کنید
(169 رای‌ها)

نظرات بازدیدکنندگان:

(*) :موارد الزامی

اين وب گاه در ستاد ساماندهی پایگاه های اينترنتي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ثبت گردیده است.

صفحه اصلی   |   زندگینامه هنری   |   پرتره های چهره های ماندگار   |   گالری نقاشی   |   گالری خوش نویسی   |   مقالات    |    یادداشت ها   |   تماس با ما

| All Rights Reserved. All contents available on this website are copyrighted by ONLINE PARVAZ ART GALLERY© 2006-2017 |

كليه حقوق مادی و معنوی اين وب گاه محفوظ و هرگونه انتشار يا استفاده از تصاویر و مطالب آن، تنها با ذکر منبع، آزاد است. © 1396-1385

| براي استفاده هرچه بهتر از سايت، پيشنهاد ما به شما، استفاده از مرورگرهای Google Chrome و firefoxMozilla Firefox  است. |